Józef Tykociński-Tykociner (1877–1969)
Urodzony we Włocławku inżynier-wynalazca, pionier filmu dźwiękowego
Urodził się 5 października 1877 r. we Włocławku w rodzinie polskich Żydów. Wraz z rodzicami i rodzeństwem mieszkał w domu przy ul. 3 Maja 26a. Od dzieciństwa interesował się techniką.
W 1896 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych. Zamieszkał w Newark, później osiadł w Nowym Jorku. Tam rozwijał swoje zainteresowania związane z urządzeniami umożliwiającymi rejestrację dźwięku. Interesował się także konstrukcją i możliwością usprawnienia takich urządzeń jak telegraf i aparat fotograficzny.
W 1897 r. Tykociński-Tykociner powrócił do Polski i podjął pracę w jednym z warszawskich gimnazjów. 3 lata później rozpoczął studia w Niemczech. Po ich ukończeniu pracował m.in. w Londynie i Berlinie. Został też zaangażowany do zespołu G. Marconiego, który pracował nad nawiązaniem łączności radiowej przez Ocean Atlantycki. Ponadto, na zlecenie władz carskich zajmował się rozwojem systemu łączności radiowej rosyjskiej floty. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości T. Tykociński-Tykociner wspierał rząd polski w zakresie do wdrożenia nowych technologii związanych z łącznością radiową.
W 1920 roku ponownie wyjechał do USA, gdzie podjął pracę w laboratorium Westinghouse Electric and Manufacturing Company, a następnie na Uniwersytecie Illinois w Urbana. Tutaj skupił się m.in. na technologii udźwiękowieniu filmu.
Józef Tykociński-Tykociner był pionierem filmu dźwiękowego. W 1922 roku zaprezentował publicznie system zapisu dźwięku bezpośrednio na taśmie filmowej. Pierwszy historyczny pokaz odbył się 9 czerwca 1922 roku. Pierwszą osobą, która użyczyła głosu w historycznej demonstracji, była żona naukowca, Helena.
W kolejnych latach J. Tykociński-Tykociner angażował się w kolejne projekty badawcze, m.in. z zakresu fal radiowych i budowy anten. Jego badania przyczyniły się do rozwoju technologii radarowej. W ciągu kilkunastu lat samodzielnie lub w zespołach uzyskał co najmniej siedem patentów. Był też autorem licznych opracowań naukowych.
W uznaniu jego osiągnięć, w 1964 roku uzyskał prestiżową nagrodę od National Electric Conference. Rok później Uniwersytet Illinois uhonorował go tytułem doktora honoris causa.
Zmarł 11 czerwca 1969 r. w mieście Urbana (Stany Zjednoczone).
